Japons diliniň esasy sözlerini öwrenmek duýnynyň iň ajaýyp medeniýetleri bilen habarlaşylyşynyň eşiksini açýar we hormat görkezýär. Tokyoga syýaha etmegiňizi meňe, dil öwrenmek işine başlamak isleseňiz ýa-da japons söz saýasynda adamlar bilen gatnaw isleseňiz, bu esasy sözler size ilkinji günden başlap sutraşmak üçin zerurdyr. Japons tili ilkinji bada gorkitiji bolup göründüse-de, gowy habary şu ki: esasy seslendirme inlis söz saýasynda adamlar üçin ajaýy deň şol, we birnäçe möhüm söz gündelik gatnaşykda size köp durmuş saçlap biler.
Birinji täzelik hemme ýerde möhüm, fakat Japoniýada salam bermegiň töne gatnaşygynyň ähli gatnaşygynyň tonuny kesgitleýär. Bu sözler sizini özüňizi tanyşdyryp we ynamlylygy bilen söhbede başlamak üçin kömek eder.
こんにちは
Konnichiwa
Salam
Her biriniň yzygiderilişi deňdir. Ahyrda 'wa' hiragana harpary は (ha) bilen ýazylyp, fakat 'wa' seslendirile.
私の名前は...です
Watashi no namae wa... desu
Meniň adym...
'Desu' ahyrynda 'u' sesbermez, dykkat ediň. Ony 'dess' ş.m. aýtyň, 'deh-soo' däl.
はじめまして
Hajimemashite
Sizi gorkaşyp hoshut oldum
'Shi' sesi 'te' bilen birleşip ýenilýär. Ony aýratyn bogun ş.m. 'shi-te' däl 'shte' ş.m. aýtyň.
私は...から来ました
Watashi wa... kara kimashita
Men... ş.m. gelen boldum
Bu kontekstde 'wa' bogun wa bilen ýazylyp, emma hemmetaýyn 'wa' seslendirile.
どちらから来ましたか？
Dochira kara kimashita ka?
Siz haýsy ýerden gelen siziň?
'Ka' soralsynda ýokary seslendirmegiň tonyny ulanyz.
Japons Dilinde Zerur Sanalylyly Sözleri
Sanalylylylylyg Japons söhbetleşigiň çyndy derini tutýar. Bu sözler her gün köp gezekler ulanylýan absolutli zarur sözbedir.
お願いします
Onegaishimasu
Salam / digiň
Ahyrynda 'u' sesbermez. 'Mahss' aýtyň 'mah-soo' däl. Käbir regionlar muny 'mahsh' ş.m. aýtyp bilýärler.
ありがとうございます
Arigatou gozaimasu
Salam berýin
Yana 'gozaimasu' ahyrynda 'u' sesbermez. Ady 'gozaimasu' böleginiň 'arigatou' sanylamasynyň üstüne sanalylylygynyň goşup.
すみません
Sumimasen
Afet ediň / Bagyşlaň
Hemme bogun arasy deň-deň. Nogulyg bogun ýokaryt bermäň.
ごめんなさい
Gomen nasai
Bagyşlaň
Ahyrynda 'i' açyk seslendirile, Japons dilinde sesizbilmi 'u' seslendirmeleri ş.m. däl.
大丈夫です
Daijoubu desu
Mesele ýok / Okey
'Ou' uzyn 'o' seslendirmegiň döredýär. 'Joh' uzyn çekiş bilen aýtyň, iki aýratyn ses däl.
Düşünmedigiňizde Nä Edileň
Söhbetleşigiň başlamalomagyny hemme dil öwrenýän adamlar başarýarlar. Bu sözler çaşynygy ýeňeşdirip we söhbedi barlamak üçin kömek edýär.
分かりません
Wakarimasen
Düşünmedim
'R' sesi Japons dilinde inlis 'r' we 'l' arasynda bolýar, dilini eteginiň daňy arkasyndan ýeňil ýolup gaýtarylýar.
もう一度言ってください
Mou ichido itte kudasai
Muňa ýene aýdyp biler miziň?
'Mou' da 'ou' uzyn 'o' seslendirmegiň döredýär. 'Ichido' 'bir gezek' ýa-da 'yana bir gezek' bolýar.
ゆっくり話してください
Yukkuri hanashite kudasai
Lütfen yavaş konuş
'Yukkuri' da 'kk' ýeňil bölümü döredýär. 'Yuk-kuri' aýtyň ýeňil gapygy bilen.
これは何ですか？
Kore wa nan desu ka?
Bu näme?
Sorag borlaryna ýokary tonlyly eşidiniň bolmak-da.
Satyn Alyş we Pul
Tokyonyň elektronika satuw gaýdasynda satyn alymyson ýa-da ýerli merkä göz aşup alynyson, bu sözler satyn almallarynyzy we töleglerini başarylap bilmäge kömek edýär.
いくらですか？
Ikura desu ka?
Bu näçe tölegi?
Sorag belgileniň ahyrynda ýokary tonlyly eşidiniň bolmak-da.
高すぎます
Taka sugimasu
Bu gaty gymmatly
'Sugimasu' 'gaty köp' manysyny berýär. 'Gi' başlaç 'g' sesi 'give' sa.m.t. ulanylýar.
安いですね
Yasui desu ne
Bu arzan / Bu gowy tölegi
'Ne' inlis 'nay' söziň ş.m.t. seslendire, ýöne gysga.
カードで払えますか？
Kaado de haraemasu ka?
Kartasy bilen töle alyp bolamy?
'Kaado' inlis 'card' ş.m.t. ulanylyp, emma Japons unlusynyň seslendirmeleri bilen.
Ýol we Ýerler
Aýlanyp gezmek esasy ýollar soramak we düşünmek talap edýär. Bu sözler Japons köçesinde aýlanyp gelende ömür kurtarýan.
どこですか？
Doko desu ka?
Bu haýsy ýer?
Gysga we aňsat. 'O' seslendirmeler deň uzunlygyda.
左に曲がってください
Hidari ni magatte kudasai
Lütfen çepke bürkediň
'Magatte' da 'tt' bogunlarynda ýeňil bölümü döredýär.
近いですか？
Chikai desu ka?
Bu ýakyn?
'Chi' 'cheese' da 'chee' ş.m.t. seslendire, 'chai' däl.
まっすぐ行ってください
Massugu itte kudasai
Lütfen togdan geçiz
'Ss' hissi sebiä uzynça tuta. Ört 's' ş.m.t. däl.
Iýmit we Içgiler
Japons iýmit medeniýeti dünýä boýunça meşhur bolup, seslendirmek üçin nädip seslendirmäniň bilmek duşuştyrma köp saklaýar.
お水をください
Omizu wo kudasai
Su, lütfen
'Wo' bogun を bilen ýazylyp, ýöne 'oh' ýa-da 'o' seslendire, 'woh' däl.
お腹が空きました
Onaka ga sukimashita
Açuşypman
'Suki' da 'u' gysga ses. Ony 'soo-kee' ş.m.t. uzatmaň.
コーヒーをお願いします
Koohii wo onegaishimasu
Kofe, lütfen
'Koohii' da uzyn 'o' saathly diyalekt gowydarlanyp.
これをください
Kore wo kudasai
Buny, lütfen / Buny alaman
Aňsat we açyk. Näme isleseňiz görkezin çynly sagatyna.
Kömek Almak
Käbir wagtynda mesele bolup ýa-da kömek gerek. Bu sözler meseleleri bildirmäge we goldaw sowramaga kömek edýär.
助けてください
Tasukete kudasai
Meni komek et
'Tasukete' da 'u' çeşit, dykkat ediň 'tas-keh-teh' ş.m.t. seslendire.
問題があります
Mondai ga arimasu
Mesele bar / Meselem bar
'Mondai' hemme bogunlarynda deň tonlyly. 'Mon' astynda deň bermeň.
英語を話せる人はいますか？
Eigo wo hanaseru hito wa imasu ka?
Inlis söz saýasynda adamlar bar my?
'Eigo' 'eeng' bolýar. 'Ei' çaklaş 'ay' uzyn 'e' sesi döredýär.
Tips
Nezaket Seviyeleri: Türkçede 'sen' ve 'siz' ayrımı varken, Japoncada çok daha karmaşık bir nezaket sistemi bulunur. 'ありがとうございます' (arigatou gozaimasu) resmi teşekkür, 'ありがとう' (arigatou) ise samimi teşekkürdür. 'です/ます' ekleri Türkçedeki 'siz' formuna benzer ama her fiil ve isimde kullanılır. Tanımadığınız kişilerle konuşurken mutlaka bu ekleri kullanmalısınız.
Fiil Sonu Yapısı: Türkçe gibi Japonca da Özne-Nesne-Fiil dizilimine sahiptir. 'Ben kahve istiyorum' cümlesinin yapısı her iki dilde de aynıdır: 'コーヒーをお願いします' (kahve-nesne-lütfen). Bu Türkler için büyük avantajdır. Ancak Japoncada fiil genellikle cümle sonunda kalırken, soru eki 'か' (ka) fiilin ardından gelir: 'どこですか' (nerede-dir-soru).
Ünlü Sesleri: Japonca beş ünlü sesi (a, i, u, e, o) Türkçenin sekiz ünlüsünden daha azdır. Türkçedeki ö, ü, ı, î sesleri Japoncada yoktur. Ancak Japonca ünlüler Türkçe a, e, i, o, u'ya çok yakındır ve her zaman aynı şekilde telaffuz edilir. 'です' (desu) kelimesinde 'u' harfi genelde sessizleşir ve 'des' gibi okunur, bu Türkçede olmayan bir özelliktir.
Partikül Sistemi: Türkçede '-i, -e, -de' gibi hal ekleri kelimeye bitişikken, Japoncada 'を, に, で' gibi partikül denilen edatlar ayrı yazılır ama benzer işlev görür. 'お水をください' (mizu-wo kudasai) cümlesinde 'を' (wo) belirtme hali ekine karşılık gelir. Türkçedeki ekler gibi, partikül sıralaması da cümlenin anlamını belirler ve dilbilgisi ilişkilerini gösterir.
R Sesi Benzerliği: Japonca 'r' sesi İngilizceden farklı olarak Türkçe 'r' sesine oldukça yakındır. Dilin damağa hafifçe vurmasıyla çıkar ve 'l' ile 'r' arası bir sestir. 'ありがとう' (arigatou) kelimesindeki 'r' Türkler için İngilizlerden çok daha kolay telaffuz edilir. Ancak Türkçe 'r' kadar sert değildir, daha yumuşak bir temas gerekir.
Japons Dili Inlis Söz Saýasynda Adamlara Näçe Çyndy?
AŞ Daşary Işler Instituty Japons dilini IV kategoriýa diline sanaptyryp, inlis söz saýasynda adamlar üçin iň kyn dillerinden birdir we ylymlylyk derejelerine gelmek üçin takmynan 2200 sagat öwrenişini talap edýär. Muňa gorkalmaňyz. Esasy söhbetdeş sözler ýazyş sistemasından köp ýeňil. Japons seslendirme hakykaty bolsa çekiliştirilýär; 5 unlusynyň we yzygiderli bogun gurluşunynyň sebäpli gara ýeňildir. Grammatika normasy aňlamak üçin gara ýeňildir: fakat Fihrist-Obýekt-Işi sözüniň düzüm bolup üýtgänliklerine ylyk bolmak gerek. Gerçek kynlyk üç ýazyş sistemasyna (hiragana, katakana we kanji) bagyt. Seslendirme boýunça başlangyclar üçin çalt ösüş bolar. Sylyk derejeleri çeşitlilik goşýar, ýöne adaty sylyk formalaryndan başlamak sizini hemmesi durumlarda howpsuz saçlap biler.
Frequently asked questions
Japons dilinde ilkinji öwrenmeli iň möhüm sözleri nämeleri?
Salam bermegiň (konnichiwa), salam bermegiň (arigatou gozaimasu), afet ediň/bagyşlaň (sumimasen) we düşünmedim (wakarimasen) bilen başlaň. Bu dört söz bir-birinden hemme esasy söhbetdeşlik üstünde ulanysyňyz. Lütfen (onegaishimasu) we esasy sowralar ş.m. 'haýsy yer...' (doko desu ka) goşuň we ynamlylygy bilen Japoniýada aýlanap bilersyňiz. Sanalylylylyg sözleri Japons medeniýetinde togudan möhüm bolup, bu sözleri dürli söz saýasynyň üstüne öwrenmegiň üsülnyi.
Japons diline inlis söz saýasynda adamlar üçin seslendirmek kyny?
Japons seslendirmek aslynda dil öwrenýenler üçin çeşitli diline daha ýeňil. Bäş unlusynyň sesi bar we hemme wagtynda deňdir seslendire, inlis söz saýasyna garşy ulannyla dimi üzülip üýtgeýär. Bogun gurlyşy aňsat we durusgundyr. Esasy kynlygynyň 'r' sesi (uzak 'd' ýa-da 'l' ş.m.t.), söz ahyrynda sesbermezi unlusynyň (devoiced vowels) we tonlyly tonlylylygynyň şablonlary. Synanyş bilen, köp inlis söz saýasynda adamlar görkezýän, aňlanyşylygynyň seslendirmegiň çalt säpde ýeňilleşdire alyp bilýärler.
Japons dilinde salam bermegiň nämesi?
Iň umumy salam 'konnichiwa' (こんにちは) bolup, gün sagatlarynda takmynan 10 sagatdan gün batmakyna çenli ulanylýar. Irten wagtynda 'ohayou gozaimasu' (gowy irten) ulanyz, agşam wagtynda bolsa 'konbanwa' (gowy agşam). Dostlar bilen ownuk durumlarda, irten üçin 'ohayou' bolup bilýär. Kimse bilen ilkinji duşanda, salam bermegiň 'hajimemashite' (sizi gorkaşyp hoshut oldum) bilen kombinlä. Ajaýy salam wagtlaýyn we rasmylylylygynyň derejesine baglydyr.
Japons dilinde 'sumimasen' nämeni bolýar?
'Sumimasen' (すみません) Japons dilinde iň köpugurly we foýdaly sözleriniň birioň bolup. Onda esasy üç işe hyzmat edýär: kimseäni diggeme çakyrmagy ('afet ediň'), ownuk çaşyk üçin bagyşlamak ('bagyşlaň') we kimseäni tabşyryklygynyň bagyşlanmak. Hemme ýerde köp ulanarsyňyz: yolly soraglama, wajeriň çakyrmagy, kimseäni urnaşdyrgynyň bagyşlamak ýa-da kimseäni tabşyryklygynyň teşekküri. 'Gomen nasai' (bagyşlaň) bolsa ownuk ýalňyşlygy üçin daha sanalyly bolup.
Japons sözleşmek üçin ýazulylygynyň öwrenmek gerek?
Ýok, ýazulylygynyň öwrenip, seslendirmek we söhbetdeş sözleri öwrenip bilersyňiz. Romanizasiyon (Japons sözi latyn harplary bilen ýazmagy) sizini seslendirmegiň we söhbetdeş sözleri öwrenip bilmäge löhum berýär. Muňa garşy, hiragana we katakana (46 harply iki fonetiki skript) öwrenmek hemme başlangyçlar üçin gowy maslamalar bolup, seslendirmegiň we diliň işlemesiniň düşünmäge kömek edýär. Kanji öwrenmegiň (Hytaý harplary) başlangyçsöz söhbete öňüni tutup bilersyňiz. Köp üstünli öwrenýenler seslendirmek bilen başlap, ýazmagy aýlama-aýlamlaýyň goşup bilýärler.