Frantsesezko oinarrizko esaldiak ikasteak benetako elkarrizketarako atea irekitzen dizu, Parisera bidaiatzen ari bazara, frankofono lagunekin konektatzen edo hizkuntza bidaia hasten. Oinarrizko adierazpen hauek jendea agurtzeko, laguntza eskatzeko, janaria eskatzeko eta eguneroko egoeretan aritzeko konfiantzaz erabiliko dituzu. Gramatika arauak lehenik memorizatu beharrean, zuzenean jauzi egingo duzu praktikarako komunikaziora, jatorrizko hiztunek egunero hamaika aldiz erabiltzen dutenera. Pentsatu esaldi hauek zure biziraupeneko tresna sorta bezala: sinpleak, erabilgarriak eta berehala mundu errealeko interakzioetan aplikagarriak.
Edukiak
Agurrak eta Aurkezpenak Frantsesez
Lehen inpresioak garrantzitsuak dira. Esaldi hauek zure burua aurkezten eta elkarrizketak ondo hasten laguntzen dizute.
Bonjour!
bohn-ZHOOR
Kaixo! / Egun on!
Azentua bigarren silaban dago. Amaierako 'r' fina da, eztarrian egiten da.
Je m'appelle...
zhuh mah-PELL
Nire izena... da
Amaierako 'e' 'appelle'n ahoskatzen da 'e' bezala euskaraz. Ez galdu erabat.
Enchanté
ahn-shahn-TAY
Pozten naiz zu ezagutzeak
Mantendu amaierako 'é' garbi eta argi, euskarazko 'e' itxi antzera.
Je viens de...
zhuh vee-EHN duh
Hemengoa naiz... / ...tik nator
Honen 's' 'viens'en amaieran isila da. Frantsesak kontsonante asko kendutzen ditu amaieran.
D'où venez-vous?
doo vuh-NAY voo
Nongoa zara?
Praktikatu lotura: 'venez'eko 'z' isila entzungarria bihurtzen da 'vous' aurretik.
Adeitasun Adierazpenak eta Jokabideak
Adeitasuna oso baloratua da frantses kulturan. Esaldi hauek errespetua eta modua erakusten dute edozein egoeratan.
S'il vous plaît
seel voo PLEH
Mesedez
Amaierako 't' 'plaît'en isila da. Zentratu 'pleh' hotsa argi egiten.
Merci
mehr-SEE
Eskerrik asko
Mantendu azkarra eta garbia. Ez tiratu silabak luzatzen.
Je suis désolé
zhuh swee day-zoh-LAY
Barkatu / Sentitzen dut
Lotu hitzak leunki elkarrekin. Frantsesa euskara baino gehiago jario egiten da.
Excusez-moi
ex-kew-ZAY mwah
Barkatu / Parkatu
Honen 'x' 'ks' bezala soinua. Ez ahoskatu 'excusez'eko 'z' ingelesezko 'z' bezala; finagoa da.
Pas de problème
pah duh proh-BLEM
Ez dago arazorik
Mantendu 'pas de' arina eta bizkorra, ia 'pahd' bezala. Jarri enfasia 'problème'n.
Ulertzen ez duzunean
Komunikazio akatsak gertatzen zaizkie hizkuntza berria ikasten ari den guztiei. Esaldi hauek elkarrizketak jarraitzen laguntzen dute nahasita zaudenean.
Je ne comprends pas
zhuh nuh kohm-PRAHN pah
Ez dut ulertzen
Letra isilak nonahi: 's' 'comprends'en eta 's' 'pas'en biak isilak dira.
Pouvez-vous répéter?
poo-vay voo ray-pay-TAY
Errepikatuko duzu?
Ez ahoskatu 'répéter'eko 'r' ingelesez bezala. Mantendu biguna eta eztarrikoa.
Parlez plus lentement
par-LAY plew lahnt-MAHN
Hitz egin mantsoago
Honen 's' 'plus'en isila edo ahoskatua izan daiteke jarraitzen duenaren arabera. 'Lentement' aurretik, normalean isila da.
Qu'est-ce que ça veut dire?
kess-kuh sah vuh DEER
Zer esan nahi du horrek?
Honen 'ça' 'sah' bezala soinua. Amaierako 'e' 'dire'n ia isila da baina 'uh' soinutxo bat gehitzen du.
Erosketak eta Dirua
Merkatuan, kafetegian edo dendetan, esaldi hauek transakzioak konfiantzaz kudeatzen laguntzen dizute.
C'est combien?
say kohm-BEE-ehn
Zenbat da?
Nahastu 'c'est' hotsaren batean. Honen 'n' 'combien'en amaieran isila da.
C'est trop cher
say troh SHAIR
Garestiegia da
Mantendu 'trop' laburra. Honen 'p' ia ahoskatzen da, ia isila.
Je peux payer?
zhuh puh pay-YAY
Ordaindu dezaket?
Honen 'x' 'peux'en amaieran isila da. Bi hitzak 'peux payer' jariotsu daude elkarrekin.
Gardez la monnaie
gar-DAY lah moh-NAY
Gorde txanpona
Honen 'd' 'gardez'en nahasten da 'l' 'la'rekin jario lasairako.
Norabideak Galdetzea Frantsesez
Galtzea abenturaren parte da. Esaldi hauek frantses hiztunen hirietan zure bidea aurkitzen laguntzen dizute.
Où est...?
oo ay
Non dago...?
Honen 't' 'est'en normalean isila da hurrengo hitza bokalarekin hasten den ezean.
À gauche
ah GOHSH
Ezkerretara
Ez ahoskatu amaierako 'e'. Isila da.
À droite
ah DRWAT
Eskuinetara
Honen 'r' 'droite'n fina da. Ez biribilkatu espainieraz bezala.
C'est près d'ici?
say preh dee-SEE
Hurbil dago hemendik?
Honen azentua 'près'en 'è' euskarazko 'e' zabal bezala egiten du.
Janaria eta Edariak Eskatzea
Frantses kafetegi eta jatetxe kultura ikonikoa da. Esaldi hauek konfiantzaz eskatzeko eta esperientzia gozatzeko laguntzen dizute.
Un café, s'il vous plaît
uhn kah-FAY seel voo PLEH
Kafe bat, mesedez
Honen 'f' 'café'n ahoskatzen da. Ez nahastu azentuak.
J'ai faim
zhay fehn
Gosea dut
Mantendu laburra. Bi hitz hauek jariotsu daude esaldi azkar batean.
De l'eau, s'il vous plaît
duh LOH seel voo PLEH
Ura, mesedez
Apostrofoak 'l'eau'n 'e' kendu dela erakusten du. Esan 'loh' silaba batean.
L'addition, s'il vous plaît
lah-dee-SYOHN seel voo PLEH
Kontua, mesedez
Honen 'd' bikoitza 'd' bat bezala ahoskatzen da, ez bi soinu banandu.
Aholkuak
Formaltasun Mailak Agurretan: Frantsesak bi hizkera maila ditu ('tu' eta 'vous') euskarak bai ere, baina erabilera desberdinak ditu. Frantsesean 'vous' erabiltzen da ezezagun guztiekin, nagusiekin, profesionalekin eta baita ezagun batzuekin ere, bereziki adina dutenean. 'Tu' form bat soilik lagunekin, familiarekin eta umeekin erabiltzen da. Euskaldunek 'hi' eta 'zu' bereizten baditugu ere, 'zu' frantsesezko 'vous' baino informalagoa da. Paris eta hiri handietan, bereziki, gelditu 'vous'ekin ezezagun guztiekin. Gazteak askoz azkarrago pasatzen dira 'tu'ra, baina itxaron beste pertsonak hasi arte. Agurrak ere aldatzen dira: 'Bonjour' dendetarako eta espazio guztietarako nahitaezkoa da; euskal ohituraz baino zorrotzagoa da. Errespetua ikustea da frantsesean arrakasta.
Hotsak Euskararen eta Frantsesaren Artean: Euskarak eta frantsesak hotz sistema oso desberdinak dituzte. Frantsesak lau bokal nasal ditu (an, in, on, un) euskaraz ez daudenak. Hotsak sudurrean egin behar dira, ez kontsonante nazal bat gehitu. Honen 'r' ere desberdina da: frantsesak eztarriko 'r' erabiltzen du, euskarak puntako edo biribilkatua. Praktikatu 'Paris' eta 'merci' eztarrian oinarrituta. Puntu onak: frantsesak 'p', 't', 'k' ondo bereizten ditu euskaraz bezala, eta 'u' frantsesezko hotsa euskal hiztunentzat erraza da zeren gure sisteman dagoen ('u' idazten dugunean). Frantsesezko 'j' eta 'ch' euskaraz ere badituzu ('tx' bezala). Zaindu amaierako letra isilak: frantsesak kontsonantea gehienak kentzen ditu amaieran, euskaraz beti ahoskatzen ditugunak. Esaldi osoa praktikatuz, ohiturak errazten dira.
Generoa Frantsesean: Frantsesezko izen guztiek generoa daukate (maskulinoa edo femeninoa) eta ez dago neutroa. Euskaraz ez dugu genero sistema izenek, beraz hau zailena da euskaldunentzat. Generoak artikuluak (le/la, un/une), adjektiboak eta partizipioak aldatzen ditu. Ez dago logika argia: 'le soleil' (eguzkia) maskulinoa da, 'la lune' (ilargia) femeninoa. Batzuetan amaiera laguntzen du: '-e'n amaitzen diren hitzek maiz femeninoak dira, '-tion' amaiera beti femeninoa da, baina salbuespen ugari daude. Estrategia onena da generoa ikastea izen bakoitzarekin batera, ez bereiz. Ikasi 'un café' eta 'une table', ez 'café' eta 'table' soilik. Okerreko generoa erabiltzen baduzu, normalean ulertzen dizute baina ez da jatorra. Praktikatu artikuluarekin batera beti.
Aditzaren Konjugazio Sistema: Frantsesezko aditzek pertsona bakoitzeko forma aldatzen dute, euskaraz bezala, baina sistema oso desberdina da. Euskarazko aditzak auxiliarrekin funtzionatzen du eta ergatibotasuna erabiliz, baina frantsesak soilik aditz nagusian konjugatzen du. Orainaldian 'parler' (hitz egin) adibidez: je parle, tu parles, il/elle parle, nous parlons, vous parlez, ils/elles parlent. Formak idatziz desberdinak badira ere, ahozkoan batzuk berdinak dira (parle/parles/parlent hotsaren berdinak). Hau errazten du entzutea. Iragana baita erraztzen da: partizipioa plus auxiliarra 'avoir' edo 'être'. Euskaraz aditz forma alokatiboa duzu, frantsesean askoz sinpleagoa da zeren pronome subjektuak obligatorioak baitira eta nagusiki adizkia ematen du informazioa. Hasi aditz erregularrak lehenik.
Lagunak Faltsuak eta Maileguak: Euskarak frantsesarekin harreman historikoa dauka Euskal Herriko iparraldea Frantziako zatia delako. Mailegu asko daude euskaraz frantsesaren eraginez: 'kaxeta' (cassette), 'otobusa' (autobus), 'garajea' (garage). Baina kontu lagun faltsuakin. Euskaraz 'familiarra' informalagoa esan nahi du, frantsesez 'familier' familia batekoa edo ezaguna. Euskaraz 'asistitu' laguntzea da, frantsesez 'assister' bertaratu edo ikusi zerbait (assistentzia). Euskaraz 'lekua' kokapena da, frantsesez 'lecture' irakurketa da (lekua 'lieu' da). Frantses hitzak ezagunak dirudi baina ez fidatu beti. Frantsesezko hitzak euskal hitzak bezala idazten badira ere, egiazta esanahia lehen erabili baino lehen. Etimologia erkatzea interesgarria eta erabilgarria da bi hizkuntzen artean.
Zein Zaila da Frantsesa Euskaldunentzat?
Frantsesa hizkuntza erromantzea da eta euskarak ez du horrelako ahaidetasunik, beraz hasieran egitura gramatikoak oso desberdinak iruditzen dira. Hala ere, frantsesak euskara baino gramatika sinpleagoa du zenbait alderdietan: ez ditu deklinabiderik, kasu markak euskara baino arruntagoak dira, eta hitz ordena euskarak baino zurruna da. Zailena ahoskera da, batez ere bokal nasalak (euskaraz ez ditugu) eta atzetiko 'r' hotsa. Frantsesak bi generoak ditu (maskulinoa eta femeninoa) eta aditzak pertsona bakoitzeko konjugatzen dira, baina ereduak errepikakortsuak dira. Oinarrizko esaldi hauekin hasita, gramatika bakarrik ikastea baino askoz azkarrago lor dezakezu benetan komunikatzea.
Maiz egindako galderak
Zeintzuk dira frantsesezko esaldirik erabilgarrienak hasiberrientzat?
Esaldirik erabilgarrienak agurrak dira (bonjour, bonsoir), adeitasun adierazpenak (s'il vous plaît, merci, excusez-moi), eta biziraupeneko esaldiak hala nola 'je ne comprends pas' (ez dut ulertzen) eta 'parlez plus lentement' (hitz egin mantsoago). Hauek ia edozein egoeratan funtzionatzen dute eta errespetua erakusten diote frantses kulturari, adeitasuna oso baloratzen duenari.
Nola esaten da kaixo frantsesez?
Kaixo estandarra frantsesez 'bonjour' (bohn-ZHOOR) da, egunean zehar erabiltzen dena arratsaldea iritsi arte. Iluntzean, aldatu 'bonsoir' (bohn-SWAHR). Frantses kulturak espero du jendeari agurtzea dendetan sartzean, igogailuetan eta espazio txikietan, eta hau zure esaldirik erabilgarriena da.
Zaila al da frantsesezko ahoskera euskaldunentzat?
Frantsesezko ahoskera erronka zehatzak ditu euskaldunentzat, batez ere bokal nasalak euskaraz ez daudenak, eztarriko 'r' hotsa, eta letra isilak. Hala ere, frantsesezko ahoskera koherentea eta arau oinarritua da ereduak ikasten baduzu, ingelesezko ortografia baino aurreikusgarriagoa. Praktika erregularrarekin, ikasle gehienek ahoskera argia garatzen dute hilabete gutxi batzuen barruan.
Zenbat denbora behar da frantsesezko oinarrizko esaldiak ikasteko?
20-30 frantsesezko oinarrizko esaldiak ikasi ditzakezu praktika biribildutako egun gutxi batzuetan. Benetan erosotasunez elkarrizketan erabiltzea 2-4 asteko praktika erregularra behar du. Gakoa ahozko praktika aktiboa da, ez memorizazio hutsa soilik. Ahots teknologia edo hizkuntza truke lagunak erabiltzeak askoz azkarrago konfiantza lortzen laguntzen dizu bakarrik ikastea baino.
Pozten al dira frantsesak atzerritarrek frantsesez hitz egiten dutenean?
Bai, frantsesak normalean pozten dira bisitariek ahaleginak egiten dituztenean frantsesez hitz egiteko, nahiz eta oinarrizko esaldiak soilik izan hala nola bonjour, s'il vous plaît eta merci. Elkarrizketak frantsesez hasteak (nahiz eta gero ingelesera aldatu) errespetua erakusten dio kulturari eta normalean elkarrekintza lagunkoiagoak ematen ditu. Parisko jende lotsagabearen estereotipoak maiz turistek ahalegin hau egiten ez dutelako sortzen dira.