Nemes diliniň esasy sözlemleri: Başlaýanlar üçin zerur sö...
Beginnereevi.ai11 min26 phrasesWith audio
Berlina syýahat etmegi meýilleşdirýärsiňizmi, dil sapaklaryna başlaýarsyňyzmy ýa-da diňe nemes diline gyzyklanýarsyňyzmy, birnäçe esasy sözlemi öwrenmek tejribäňizi düýbünden üýtgeder. Bu gollanma size nemes diliniň esasy sözlemlerini öwredýär: sypaýy salamlaşmadan kömek soramaga çenli hemme zady öz içine alýar. Özüňizi tanatmagy, nahar sargamagy, ugur soramagy we biriniň aýdanyna düşünmedik pursatyňyzda näme etmelidigiňizi öwrenersiňiz. Her bir sözlem türkmen dilli okyjylar üçin ýörite düzülen aýdylyş gollanmasyny öz içine alýar, şonuň üçin derrew ynamly gürleşip başlarsyňyz.
Birinji täsir hemme ýerde möhüm, Germaniýa hem muňa kadadan daşary däl. Bu esasy sözlemler sypaýylyk bilen söhbetdeşlige başlamaga we özüňizi tanyşdyrmaga kömek eder.
Hallo!
HAH-loh
Salam!
Birinji boguna güýçli basyň. 'o' sesi arassa çekimli ses bolup, türkmen dilindäki 'o' sesine meňzeýär.
Ich heiße...
ikh HY-suh
Meniň adym...
'ß' harpy (eszett diýlip atlandyrylýar) 'suw' sözündäki 's' sesine meňzeýär. 'ei' harp utgaşmasy 'aý' ýaly aýdylýar.
Freut mich
FROYT mikh
Tanyşanyma şat
'r' sesini gaty ýeňil aýdyň, bokurdakdan çalaja çykýan ses ýaly. Ispança ýaly togalap aýtmaň.
Ich komme aus...
ikh KOM-muh ows
Men ... -dan/-den
'komme' sözüniň soňundaky 'e' harpy gysga 'ö' ýaly ses berýär, iňlisçedäki ýaly sessiz däl.
Woher kommst du?
voh-HAIR kommst doo
Sen nireden?
Soňdaky 'st' harp utgaşmasy anyk aýdylmaly. 't' sesini ýitirip goýbermegiň.
Nemes dilinde sypaýylyk sözlemleri
Sypaýylyk nemes medeniýetinde uly ähmiýete eýe. Bu zerur sözlemler hormat görkezýär we jemgyýetçilik ýagdaýlarynda rahat hereket etmäge kömek edýär.
Bitte
BIT-tuh
Başyňyz dik / Haýyş
'i' sesi türkmen dilindäki 'i' sesine meňzeýär, gysga we çalt aýdylýar.
Danke
DAHN-kuh
Sag boluň
'n' we 'k' seslerini aýratyn aýtmaň. Olar bilelikde tekiz akyp gidýär.
Entschuldigung
ent-SHOOL-dee-goong
Bagyşlaň
Bu söz başlaýanlar üçin çylşyrymly. Böleklere bölüň: ent-SHOOL-dee-goong. Basyş ikinji boguna düşýär.
Kein Problem
kine pro-BLAYM
Mesele ýok
'Problem' sözündäki 'r' sesi sebite görä çalaja togalanyp ýa-da bokurdakdan çykyp bilner.
Düşünmedik wagtyňyz
Nemes dilli adamlar çalt gürleşende howsala düşmäň. Bu sözlemler tizligi peseltmäge we eşidýän zadyňyzy anyklaşdyrmaga kömek edýär.
Ich verstehe nicht
ikh fair-SHTAY-uh nikht
Men düşünemok
'verstehe' sözündäki 'e' harpy 'eý' ýaly aýdylýar. 'nicht' sözüniň soňundaky 't' harpyny unutmaň.
Können Sie das wiederholen?
KER-nen zee dahs VEE-der-hoh-len
Muny gaýtalap bilersiňizmi?
'wiederholen' sözüni üç bölege bölüň: VEE-der-hoh-len. Her bogun deň agramly aýdylýar.
Langsamer, bitte
LAHNG-zah-mer BIT-tuh
Haýalrak, haýyş
'a' sesleri hemmesi açyk 'a' sesi. 'langsamer' sözüniň soňundaky 'r' sesini gaty ýumşak aýdyň.
Was bedeutet das?
vahs buh-DOY-tet dahs
Bu näme diýmek?
Basyş 'bedeutet' sözündäki 'DOY' bogunyna düşýär. Soňundaky 't' anyk we ýiti.
Söwda we pul
Sowgatlyk zatlary ýa-da gündelik harytlary alanyňyzda, bu sözlemler amal etmäge we bahalar hakynda ynamly soramaga kömek edýär.
Wie viel kostet das?
vee feel KOS-tet dahs
Bu näçe durýar?
'kostet' sözündäki 'o' arassa çekimli ses, iňlisçedäki ikili çekimli ses ýaly däl.
Das ist zu teuer
dahs ist tsoo TOY-er
Bu gaty gymmat
Hemme 's' seslerini ýiti we anyk aýdyň. 'teuer' sözüniň soňundaky 'r' sesi gaty ýeňil.
Ich nehme das
ikh NAY-muh dahs
Muny alaryn
Soňundaky 'e' harpynyň ýitmegine ýol bermäň. Ol hemişe gysga 'ö' ýaly aýdylýar.
Ugur soramak
Ýoluňyzy ýitirmek syýahatyň bir bölegi. Bu sözlemler nemes şäherlerinde we şäherçelerinde ýoluňyzy tapmaga kömek edýär.
Wo ist...?
voh ist
... nirede?
Gysga we ýönekeý saklaň. Iki söz hem bir bogunly, anyk sesli.
Links
links
Çepe
Soňundaky çekimsizleri bölmäň. Bir tekiz ses: links, lin-ks däl.
Rechts
rekhts
Saga
Bu çylşyrymly bolup biler. 'ch' we 'ts' bilelikde türgenleşik talap edýär. Bölüň: rekh-ts.
Ist es weit?
ist ess vite
Uzakmy?
'ist' we 'weit' sözleriniň soňundaky 't' sesleri anyk aýdylmaly, ýitirmeli däl.
Nahar we içgiler üçin nemes sözlemleri
Kafelerden restoranlara çenli, bu sözlemler isleýän zadyňyzy sargamaga we menýularda ynamly hereket etmäge kömek edýär.
Ein Wasser, bitte
ine VAHS-ser BIT-tuh
Bir suw, haýyş
'Wasser' sözündäki 'r' sesi çalaja togalanyp ýa-da bokurdakdan çykyp biler. Ikisi hem dogry.
Ich hätte gern...
ikh HET-tuh gairn
Men ... islärdim
Goşa 't' kiçijik arakesme döredýär. 'ch' bolsa türgenleşen bokurdak sesimiz.
Ich habe Hunger
ikh HAH-buh HOONG-er
Meniň içim aç
'Hunger' sözüniň başyndaky 'H' dem alnyp aýdylýar, sessiz däl.
Die Rechnung, bitte
dee REKH-noong BIT-tuh
Hasap, haýyş
'die' sözündäki 'ie' sesi 'ii' ýaly uzyn seslenýär. 'Rechnung' sözündäki 'g' gaty ýumşak, diýen ýaly sessiz.
Kömek soramak
Bir zat ters gitende ýa-da ýardam gerek bolanda, bu sözlemler zerur kömegi almagyňyzy üpjün edýär.
Können Sie mir helfen?
KER-nen zee meer HEL-fen
Maňa kömek edip bilersiňizmi?
'mir' sözündäki 'r' gaty ýumşak. 'helfen' sözündäki 'f' anyk we güýçli.
Ich brauche Hilfe
ikh BROW-khuh HIL-fuh
Maňa kömek gerek
'Hilfe' sözündäki 'i' türkmen dilindäki gysga 'i' ýaly seslenýär. Soňundaky 'e' harpyny 'ö' ýaly aýtmagy unutmaň.
Tips
Resmi ve Gayri Resmi Hitap: Almanca'da Türkçe'deki 'siz' ve 'sen' ayrımına benzer şekilde 'Sie' (resmi) ve 'du' (samimi) kullanılır. 'Können Sie mir helfen?' resmi, 'Kannst du mir helfen?' samimi formdur. Tanımadığınız kişilerle, yaşlılarla ve iş ortamında mutlaka 'Sie' kullanın. Ancak Türkçe'den farklı olarak, 'Sie' cümle içinde bile büyük harfle yazılır ve fiil çekimi 'sie' (onlar) ile aynıdır.
İsim Cinsleri: Almanca'da her ismin gramatikal cinsiyeti vardır: der (eril), die (dişil), das (nötr). Türkçe'de böyle bir sistem olmadığından başlangıçta zorlayıcı olabilir. 'Der Tisch' (masa), 'die Tür' (kapı), 'das Wasser' (su) gibi kelimeleri artikelleriyle birlikte ezberleyin. 'Wie viel kostet das?' veya 'Ich nehme das' gibi temel ifadelerde 'das' belirli artikel yerine işaret zamiri olarak kullanılır.
Ünlü Uzunluğu: Almanca'da ünlü uzunluğu anlam farkı yaratır, tıpkı Türkçe'deki gibi ama farklı şekilde işaretlenir. 'Bitte' kelimesinde çift 't' öncesindeki 'i' kısadır. 'Haben' ve 'Hunger' gibi kelimelerde tek ünsüzden sonra gelen ünlü uzundur. Türkçe'de 'hal' ve 'hâl' yazımla belirtilirken, Almanca'da çift ünsüz kısa ünlüyü gösterir. Bu özellik telaffuzda önemlidir.
Fiil İkinci Konumda: Almanca cümlelerde fiil her zaman ikinci sıradadır, Türkçe'deki SOV (Özne-Nesne-Fiil) düzeninden farklıdır. 'Ich verstehe nicht' (Ben anlamıyorum) düz cümledir ama 'Heute verstehe ich nicht' derseniz fiil yine ikinci konumda kalır. 'Wo ist der Bahnhof?' gibi soru cümlelerinde fiil birinci sıraya geçer. Türkçe konuşanlar fiilin sonda olmasına alışkın olduğundan bu durum başlangıçta garip gelebilir.
Sch ve Ch Sesleri: Almanca'nın 'sch' sesi Türkçe'deki 'ş' sesine çok benzerdir, bu yüzden 'Entschuldigung' telaffuzu kolaydır. Ancak 'ch' sesi Türkçe'de yoktur. 'Ich' kelimesindeki yumuşak 'ch', ince ünlülerden sonra gelir ve Türkçe'deki 'h'ye benzer ama boğazdan değil damaktan çıkar. 'Rechts' ve 'auch' kelimelerindeki sert 'ch' ise kalın ünlülerden sonra gelir ve boğazdan hırıltılı çıkar.
Nemes diliniň esasy sözlemlerini öwrenmek kynmy?
Nemes diliniň esasy sözlemleri garaşylandan has aňsat. Iki dilde müňlerçe meňzeş sözler bar (meselem, 'Wasser' we suw, 'Musik' we saz). Esasy kynçylyklar aýdylyşda, esasanam 'ch' we 'r' seslerinde, at jynslarynda we çylşyrymly sözlemlerdäki söz tertibinde. Emma esasy sözlemler üçin nemesler sizi sabyrly we minnetdar garşylarlar. Ýazuw ulgamy latyn elipbiýine esaslanýandygy sebäpli, ilkinji günden nemes dilinde okap bilersiňiz. Grammatika ýokary derejelerde çylşyrymlaşýar, emma bu diri galmak sözlemleri üçin çylşyrymly grammatika düzgünlerini bilmek zerur däl. Yzygiderli türgenleşik bilen birnäçe hepdäniň içinde bu 23 sözlemi ynamly ulanyp bilersiňiz.
Frequently asked questions
Başlaýanlar üçin iň möhüm nemes sözlemleri haýsylar?
Başlaýanlar üçin iň zerur nemes sözlemleri salamlaşmalar (Hallo, Guten Tag), sypaýylyk sözlemleri (Bitte, Danke, Entschuldigung) we kömek haýyşlarydyr (Ich verstehe nicht, Können Sie mir helfen?). Syýahat üçin 'Wo ist...?' (... nirede?), 'Wie viel kostet das?' (Bu näçe durýar?) we 'Die Rechnung, bitte' (Hasap, haýyş) goşuň. Bu esasy sözlemler gündelik aragatnaşyk zerurlygynyň 80%-ini öz içine alýar.
Nemes dilinde nädip resmi we resmi däl salam bermeli?
'Hallo' resmi we resmi däl ýagdaýlaryň ikisi üçin hem ulanylýar we başlaýanlar üçin iň howpsuz saýlawdyr. 'Guten Tag' (gowy gün) has resmi we iş üçin amatly. 'Guten Morgen' öýländen öň, 'Guten Abend' bolsa agşam 6-dan soň ulanylýar. Dostlaryň arasynda 'Hi' ýa-da sebitara salamlar ýaly 'Grüß Gott' (günorta Germaniýa) ýa-da 'Moin' (demirgazyk Germaniýa) eşidip bilersiňiz. Şübhe ýüze çykanda, 'Hallo' diýiň.
Nemes diliniň aýdylyşy türkmenler üçin kynmy?
Nemes diliniň aýdylyşynda türkmen dilli adamlar üçin käbir kynçylyklar bar, esasanam 'ch' sesi (iki görnüşi bar), 'r' sesi (standart nemes dilinde bokurdakdan çykýar) we umlautlar (ä, ö, ü). Emma nemes dili esasan fonetiki, ýagny düzgünleri öwreneniňizden soň sözler ýazylyşy ýaly aýdylýar. Iňlis dilinden tapawutlylykda, sessiz harplar az we aýdylyş düzgünleri yzygiderli. Türgenleşik bilen birnäçe aýyň içinde anyk we düşnükli nemes aýdylyşyna ýetip bilersiňiz.
Esasy sözlemleri ulanmak üçin nemes grammatikasyny öwrenmek gerekmi?
Ýok, grammatika düzgünlerini doly özleşdirmezden esasy nemes sözlemlerini netijeli ulanyp bilersiňiz. Grammatiki gurluşyny derňemegiň ýerine sözlemleri tutuş bölek hökmünde ýatda saklamaga ünsi jemläň. Atlaryň jynslarynyň bardygyny we işlikleriň gürleşýäne görä üýtgeýändigini bilmek peýdaly, ýöne grammatiki ýalňyşlyklar bilen hem nemesler 'Wo ist Bahnhof?' ýa-da 'Ich möchte Wasser' ýaly sözlemlere düşünerler. Grammatika öz sözlemleriňizi düzmek üçin möhüm bolýar, emma diri galmak sözlemleri ýatda saklanan birlik hökmünde gowy işleýär.
Nemes dilinde 'Sie' ýa-da 'du' haçan ulanmaly?
Tanamaýan ulular, sizden uly adamlar, hyzmat işgärleri we iş ýagdaýlarynda hemişe 'Sie' (resmi sen/siz) bilen başlaň. Çagalar, ýakyn dostlar, maşgala we resmi däl ýagdaýlardaky ýaşdaşlar bilen 'du' (resmi däl sen) ulanyň. Germaniýada beýleki adamyň 'Wir können uns duzen' (biz 'du' bilen ýüzlenip bileris) diýmegine garaşyň. Awstriýa we Şweýsariýada resmi ýüzleniş has uzak saklanýar. Şübhe ýüze çykanda, 'Sie' hemişe howpsuz we hormat görkezýär. 30 ýaşdan kiçi ýaşlar sosial ýagdaýlarda köplenç çalt 'du'-a geçýärler.