Gaztelaniazko oinarrizko esaldiak ikastea bidezko azkarrena da benetako elkarrizketak izateko, Madrilera bidaiatzean, auzokoekin hitz egitean edo hizkuntza bidaia hasten duzunean. Gida honek 23 esaldi garrantzitsu ematen dizkizu euskal hiztunentzat bereziki diseinatutako ahoskera aholkuekin, zeure burua aurkezteko, janaria eskatzeko, laguntza galdetzeko eta eguneroko egoerei aurre egiteko konfiantzaz. Ez dira ausazko hitzak. Lehen egunetik benetan komunikatzea ahalbidetzen dizuten oinarriak dira.
Edukiak
Agurrak eta Aurkezpenak
Esaldi hauek lehen inpresioa egiten laguntzen dizute. Gaztelaniarrek eta latinoamerikarrek eskertzen dute ahalegina egitea, nahiz eta zure azentua ez izan perfektua.
¡Hola!
OH-lah
Kaixo!
'OH' esan 'ai ene!' bezala eta ondoren 'lah' 'llama'-ren 'la' bezala.
Me llamo...
meh YAH-moh
Nire izena... da
'me' euskarazko 'e' bezala ahoskatzen da. 'll' 'YAH' ahoskatzen da, ez 'LAH'.
Mucho gusto
MOO-choh GOO-stoh
Pozten nau
'MOO' euskarazko 'u' bezala, 'choh' 'ch' eta 'o' juntatuz. 'GOO' eta 'stoh' antzera.
Soy de...
soy deh
... -koa/-koa naiz
'Soy' euskarazko 'oi' diptongoa bezala. 'Deh' euskarazko 'e' bezala.
¿De dónde eres?
deh DOHN-deh EH-rehs
Nongoa zara?
'DOHN' 'd' eta 'on' juntatuz. 'EH-rehs' 'r' ukitu batekin.
Gaztelaniazko Adeitasun Esamoldeak
Adeitasunak ateak irekitzen ditu leku guztietan, baina bereziki baloratzen da gaztelaniaguneko kulturetan. Esaldi hauek interakzio oro errazago egingo dute.
Por favor
pohr fah-VOHR
Mesedez
'Pohr' 'p' eta 'or' juntatuz. 'Fah' euskarazko 'a' bezala. 'VOHR' 'or' bezala 'r' ukitu batekin.
Gracias
GRAH-see-ahs
Eskerrik asko
'GRAH' euskarazko 'a' luzea bezala. 'See-ahs' 'si' eta 'as' juntatuz.
Lo siento
loh see-EHN-toh
Barkatu
'Loh' euskarazko 'o' bezala. 'See-EHN' enfasia 'EHN'-en. 'Toh' 'to' bezala.
Disculpe
dees-KOOL-peh
Barkatu / Parkatu
'Dees' euskarazko 'i' luzea bezala. 'KOOL' 'ku' eta 'l' juntatuz. 'Peh' euskarazko 'e' bezala.
De nada
deh NAH-dah
Ez horregatik
'Deh' euskarazko 'e' bezala. 'NAH' euskarazko 'a' bezala. 'Dah' soinu berdina.
Ulertzen Ez Duzunean
Ez izan ardurarik elkarrizketan galtzen zarenean. Esaldi hauek zure segurtasun-sarea dira eta ikasten saiatzen ari zarela erakusten dute.
No entiendo
noh ehn-tee-EHN-doh
Ez dut ulertzen
'Noh' euskarazko 'no' bezala. 'Ehn' sudurrekoa. 'Tee' euskarazko 'ti' bezala. 'EHN-doh' enfasia 'EHN'-en.
¿Puede repetir?
PWEH-deh reh-peh-TEER
Errepikatu dezakezu?
'PWEH' 'p' eta euskarazko 'ue' juntatuz. 'Deh' ohikoa bezala. 'Reh-peh' ukitu azkarrekin. 'TEER' euskarazko 'ir' bezala.
Más despacio, por favor
mahs deh-SPAH-see-oh pohr fah-VOHR
Motelago, mesedez
'Mahs' euskarazko 'a' luzea bezala. 'Deh-SPAH-see-oh' enfasia 'SPAH'-n.
¿Qué significa?
keh seeg-nee-FEE-kah
Zer esan nahi du?
'Keh' euskarazko 'ke' bezala. 'Seeg' 'si' eta 'g' juntatuz. 'Nee-FEE-kah' enfasia 'FEE'-n.
Erosketak eta Prezioak
Merkatuan zein jatetxean zaudenez gero, prezioak nola galdetu jakiteak seinalatzea eta asmatzea saihesten dizu.
¿Cuánto cuesta?
KWAHN-toh KWEHS-tah
Zenbat balio du?
'KWAHN' 'ku' eta 'an' juntatuz. 'Toh' ohikoa bezala. 'KWEHS' 'kues' bezala. 'Tah' euskarazko 'ta' bezala.
Es muy caro
ehs mwee KAH-roh
Oso garestia da
'Ehs' euskarazko 'es' bezala. 'Mwee' 'mu' eta 'i' juntatuz. 'KAH' euskarazko 'ka' bezala. 'Roh' ukitu arin batekin.
¿Puedo pagar?
PWEH-doh pah-GAHR
Ordaindu dezaket?
'PWEH-doh' aurretik bezala. 'Pah' euskarazko 'pa' bezala. 'GAHR' 'r' ukitu batekin.
Bidea Aurkitzea
Galtzea abenturaren parte da, baina esaldi hauek zibilizaziora itzultzen laguntzen dizute.
¿Dónde está?
DOHN-deh eh-STAH
Non dago?
'DOHN-deh' enfasia 'DOHN'-en. 'Eh-STAH' enfasia 'STAH'-n.
A la izquierda
ah lah ees-kee-EHR-dah
Ezkerretara
'Ah lah' sinpleki. 'Ees-kee-EHR-dah' enfasia 'EHR'-en.
A la derecha
ah lah deh-REH-chah
Eskuinetara
'Ah lah' aurretik bezala. 'Deh-REH-chah' enfasia 'REH'-n. 'Ch' euskarazko 'tx' bezala.
¿Está cerca?
eh-STAH SEHR-kah
Hurbil dago?
'Eh-STAH' enfasia 'STAH'-n. 'SEHR' euskarazko 'ser' bezala. 'Kah' ohikoa bezala.
Gaztelaniaz Janaria eta Edaria Eskatzea
Janarik jendeari elkartzen ditu. Esaldi hauek bertako sukaldaritza gozatzea laguntzen dizute argazkiak seinalatu gabe (nahiz eta hori ere funtzionatu).
Agua, por favor
AH-gwah pohr fah-VOHR
Ura, mesedez
'AH-gwah' enfasia 'AH'-n. 'g' gogorra da.
Tengo hambre
TEHN-goh AHM-breh
Gosea daukat
'TEHN' euskarazko 'ten' bezala. 'Goh' ohikoa bezala. 'AHM-breh', 'h' soinurik gabe.
¿Tienen pan?
tee-EH-nehn pahn
Ogirik duzue?
'Tee-EH-nehn' enfasia 'EH'-n. 'Pahn' euskarazko 'pan' bezala.
Quiero comer
kee-EH-roh koh-MEHR
Jan nahi dut
'Kee-EH-roh' enfasia 'EH'-n. 'Koh-MEHR' enfasia 'MEHR'-en.
Laguntza Eskatzea
Batzuetan gauzak gaizki ateratzen dira. Esaldi hauek estresik gabe laguntza lortzen laguntzen dizute.
Tengo un problema
TEHN-goh oon proh-BLEH-mah
Arazo bat daukat
'TEHN-goh' aurretik bezala. 'Oon' euskarazko 'un' bezala. 'Proh-BLEH-mah' enfasia 'BLEH'-n.
¿Me puede ayudar?
meh PWEH-deh ah-yoo-DAHR
Lagun diezadakezu?
'Meh' ohikoa bezala. 'PWEH-deh'. 'Ah-yoo-DAHR' enfasia 'DAHR'-en.
Aholkuak
Tuteatze edo Zuketa Sistemak: Gaztelaniak bi tratamendu sistema ditu: tú (informala) eta usted (formala), euskarazko hi eta zu bezalakoak. Baina ezberdintasuna zein den? Latinoamerikan, usted askoz gehiago erabiltzen da Espainian baino, baita lagun artean ere zenbait herrialdeetan. Euskal Herritik Espainiara bidaiatzean, ohartu behar duzu gaztelaniarrek azkarrago pasatzen direla tú erabiltzera. Agureetan, '¿Cómo estás?' (hi bezala) eta '¿Cómo está usted?' (zu bezala) ezberdina da. Hasiberrientzat, hobe da formalagoa izatea zalantzarik dagoenean. Jendeak esango dizu 'puedes tutearme' jakin-arazteko informalagoa izan zaitezkeela. Kontuan izan aditzak aldatzen direla forma batetik bestera.
Bokalak: Gaztelaniaren Oinarria: Gaztelaniak bost bokal soinu bakarrik ditu eta inoiz ez dira aldatzen, euskararen antzera! Hau abantaila handia da euskaldunentzat, zeren gure bokal sistema ere argia eta sinplea baita. Gaztelaniazko 'a' beti euskarazko 'a' bezala ahoskatzen da, 'e' beti euskarazko 'e', 'i' euskarazko 'i', 'o' euskarazko 'o' eta 'u' euskarazko 'u' bezala. Bokal hauek inoiz ez dira ahultzen edo aldatzen silaba ez-azentuduetan, erdara askotan gertatzen den bezala. 'Para' hitzean bi 'a' bokal berdin berdinak dira. Hau euskara eta gaztelania horren hurbil egiten dituen ezaugarrietako bat da, eta ahoskera ikastea errazten du. Kontuz izan bakarrik 'e' eta 'o' irekiagoak edo itxiagoak izan daitezkeela eskualde batzuetan, baina aldaketa hau ez da fonologikoki bereizgarria.
'H' Isila eta Euskarazko Antzekotasunak: Gaztelaniazko 'h' letra beti ixila da, beti. Hau oso erraza da euskaldunentzat ulertzeko, zeren euskarak ez baitu 'h' soinua (nahiz eta idatziz erabiltzen dugun). 'Hola' gaztelaniaraz 'ola' bezala ahoskatzen da, euskarazko 'ola' bezain erraza. 'Hambre' (gosea) 'ambre' bezala ahoskatzen da, eta 'hotel' 'otel' bezala. Salbuespenik ez dago arau honetarako. Euskara eta gaztelania hitz askok latinetik datozenez, 'h' isil hau partekatzen dute: gaztelaniazko 'hora' (ordua) euskarazko 'ordu'-ren antzekoa da. Desberdintasuna da gaztelaniak 'h' idazten duela baina ez duela ahoskatzen, euskarak batzuetan idazten duen arren ere ez ahoskatzen.
Aditzak: Subjektua Ez Erabiltzea: Gaztelaniak eta euskarak ezaugarri bat partekatzen dute: bi hizkuntzak pro-drop dira, hau da, subjektu izenordea ez duzula beti esan behar aditzak pertsona markatzen duelako. Gaztelaniaraz 'como pan' (ogia jaten dut) esateko nahikoa da, ez duzu 'yo' (ni) behar, euskaraz 'jan dut' bezala 'ni' beharrik ez duzun bezala. Baina desberdintasuna da gaztelaniak aditzaren bukaera aldatzen duela pertsona bakoitzerako (como, comes, come...), euskarak berriz aditzean marka morfologikoak txertatzen dituela. Hasiberrientzat, gaztelaniaren aditz konjugazio sistema ulertzea errazagoa da euskaldun izanik, zeren dagoeneko ohiturik baikara aditzak informazio asko daramala ideia.
Lagun Faltsuak: 'Sensible' eta Antzekoak: Euskarak eta gaztelaniak hitz asko partekatzen dituzte latinetik eta erromanikoaren eraginez, baina kontuz lagun faltsuakin! Gaztelaniazko 'sensible' ez da 'sentsible' (zentzuzkoa), baizik eta 'sentikorra' (emozionala). 'Constipado' ez da 'konstipatu' (gorozkiak), baizik eta 'katarroa'. 'Embarazada' ez da 'barraskilatu', baizik eta 'haurdun'! 'Éxito' ez da 'exitu' (irteera), baizik eta 'arrakasta'. 'Pariente' ez da 'ahaidea' oro har, familiakoei bakarrik egiten die erreferentzia. 'Colegio' ez da 'unibertsitatea', lehen eta bigarren hezkuntza da. Antzekotasun faltsu hauek gerta daitezke zeren euskarak hitz asko mailegu hartu baititu gaztelaniatik mendeetan zehar, baina batzuetan esanahia aldatu egin da.
Zein da Gaztelaniazko Esaldi Hauen Zailtasuna?
Oinarrizko esaldi hauek A1 maila dira, zure gaztelania bidaiaren hasiera osoa. Gramatika erraza da eta hiztegia maiztasun handikoa da, hau da, hitz hauek etengabe entzungo eta erabiliko dituzu. Ahoskerak praktika eskatzen du, batez ere euskaraz ez dauden soinuak, baina jende gehienak ulergarri egiten du bere burua praktikatze saio gutxi batzuen barruan. Testuinguru kulturala barkatzailea da. Jatorrizko hiztunek espero dute hasiberriek akatsak egitea eta normalean eskertzen dute beren hizkuntzan hitz egiteko edozein ahalegin.
Maiz egindako galderak
Zeintzuk dira hasiberrientzako gaztelaniazko esaldirik garrantzitsuenak?
Esaldirik kritikoek agurrak dira ('Hola', 'Mucho gusto'), adeitasun esamoldeak ('Por favor', 'Gracias', 'Lo siento'), eta oinarrizko komunikazio tresnak ('No entiendo', '¿Puede repetir?'). Hauek elkarrizketak hasteko, errespetua erakusteko eta gaizki ulertuak konpontzeko balio dute. Gehitu '¿Cuánto cuesta?' erosketarako eta '¿Dónde está?' nabigaziorako, eta oinarrizko bidaia egoera gehienak kudeatu ditzakezu.
Nola ahoskatu behar dira oinarrizko esaldiak gaztelaniaraz?
Gaztelaniazko ahoskera koherentea da behin arauak ikasten dituzunean. Bokal bakoitzak soinu bat du: 'a' = a, 'e' = e, 'i' = i, 'o' = o, 'u' = u, euskaraz bezala. 'h' letra beti ixila da. Kontsonante gehienak antzekoak dira, baina 'j' aspirazio gogorra da, 'll' normalean 'y' bezala ahoskatzen da, eta 'r' ukitzen edo biratzen da. Lehenik erromantizazio gideekin praktikatu, gero jatorrizko hiztunak entzun zure azentua hobetzeko.
Gaztelania ikasi dezaket esaldiak memorizatuz soilik?
Esaldiak memorizatzeak hasteko balio du eta konfiantza sortzen du, baina azkar geldituko zara gramatika ereduak ulertu gabe. 'Me llamo' (nire izena... da) eta 'Tengo hambre' (gosea daukat) bezalako esaldiek eredu erabilgarriak irakasten dizkizute moldatu ditzakezunak. Behin 'tengo' 'daukat' esan nahi duela ulertzen duzunean, esaldi berriak sor ditzakezu 'Tengo una pregunta' (galdera bat daukat) bezala. Konbinatu esaldien memorizazioa oinarrizko gramatika ikasketarekin emaitza onentzako.
Zein da gaztelaniazko esaldi formal eta informalen arteko desberdintasuna?
Gaztelaniak formal (usted) eta informal (tú) modua ditu jendea zuzentzeko. Lagunekin, familiarrekin eta ikaskideekin, erabili informala: '¿De dónde eres?' (nongoa zara?). Ezezagunekin, pertsona helduagoekin edo testuinguru profesionaletan, erabili formala: '¿De dónde es usted?' Latinoamerikan, formalitate arauak zorrotzagoak dira Espainian baino. Zalantzarik dagoenean, hasi formalagoa izanik. Jatorrizko hiztunek maiz esango dizute 'Puedes tutearme' (tú erabili dezakezu nirekin) informalera aldatu nahi badute.
Zenbat denbora behar da oinarrizko gaztelaniazko esaldiak ikasteko?
20-25 esaldi garrantzitsu ordu gutxi batzuetan memorizatu ditzakezu ikasketa fokalizatuarekin. Benetan naturalki elkarrizketan erabiltzeak denbora gehiago hartzen du, normalean 2-4 asteko praktika erregularra. Ahoskerak denbora gehien hartzen du euskaldunek ahoa gaztelaniazko soinuetarako berrentrenatu behar dugulako. Eguneko 15 minutuko praktika saioekin ahots lehentasuneko tresnak erabiliz, ikasle gehienek konfiantzaz oinarrizko esaldiak egoera errealetan erabili ditzakete hilabete batean.