Pukamahi Pōtiki: Kaupapa Reo Pukamahi

Tīmataeevi.ai11 men26 ngā rerenga kōreroMe te oro

Ahakoa e kai ana koe i ngā pastéis de nata i Lisbon, i te feijoada rānei i Rio, ka pangia tō whakaaro o te kai ina koe e whānui ana i ngā kupu Pukamahi e tika ana. Ka whakaako tēnei aratohu i a koe e 24 kupu whakahaere noa mō te tono kai, te tono inu, te pānui rarangi kai, me te utu tāke me te tūmanako. Ka ako koe ko te pēhea tonu te kupu, ko pēhea hoki te whakatupa i ia kupu, tae atu ki ngā pūmahara ahurea kia wāhi ai koe i ngā tēpu Pukamahi.

Ngā ihirangi
  1. 1. Ngā Tono Tuatahi: Wai, Kāpī, me Ētahi Atu
  2. 2. Te Kōrero Mō Ngā Āhuatanga o te Kai
  3. 3. I te Kai: Te Noho me te Tono
  4. 4. Te Reoeo Kai Potugali e Hiahiatia ana
  5. 5. Te Whakataunga me ngā Tono Takiwā
  6. 6. Ngā tohutohu
  7. 7. Ngā pātai auau

Ngā Tono Tuatahi: Wai, Kāpī, me Ētahi Atu

Ko ēnei kupu tohu nui e awhina ana koe ki te tono i ngā inu me ngā kai noa ake. Mahia ēnei tuatahi, ā ka kore koe e hiakai, e hiawai rānei.

Água, por favor
AH-gwah, poor fah-VOHR
Wai, tēnā
Tautoko te kupu tuatahi o 'água' kia kaha. Ka mahi te 'u' hei 'w' āpiti ki te 'a'.
Um café, por favor
oong kah-FEH, poor fah-VOHR
He kāpī, tēnā
Kaua e whakatupa 'um' hei te kupu English 'um'. Mahi he oto ā-waha (nasal) me te poto.
Estou com fome
esh-TOH kohng FOH-mee
Kei te hiakai au
I Potugal, 'estou' te reo tata ki te 'shtooh'. I Brazil, he marama ake: 'esh-TOH'.
Estou com sede
esh-TOH kohng SEH-djee
Kei te hiawai au
Ko te nasal 'com' he tohu nui. Pupuri i tō ihu e korero ana koe 'kohng' kia tika ai te reo.
Posso ter um chá?
POH-soo tehr oong SHAH?
Kia taea e au he tī?
Kia marama te 'posso' he reo 'oh' tika, ehara i te 'aw'. Ko te rua 's' kia tūturu ia kia whakatupuranga.
Tem pão?
teng POW-ng?
He paraoa?
Whakaako i 'pão' e kī ana koe 'pow' i a pupuri i tō ihu. Ko te nasalization he mahi nui.

Te Kōrero Mō Ngā Āhuatanga o te Kai

Ka awhina ēnei kupu koe kia whakahautū ai i ngā hiahia kai me ngā aumitanga, he mea nui mō te whakatīkanga o ngā rarangi kai me te whakamutunga i te kai e rite ana.

Não como carne
now KOH-moo KAHR-nee
Kaore au e kai i te karne
Kia poto te 'não' me te oto nasal. Kaua e whakatarea i te reo.
Prefiro peixe
preh-FEE-roo PAY-shee
He ahi au
Ko te tautoko i 'FEE' i 'prefiro'. Kaua e tautoko te tuatahi kuputuhi hei taurite.
Quero arroz
KEH-roo ah-HOHSH
E hiahia ana au i te rīwai
I Potugal, ko te mutunga 'arroz' he reo 'sh'. I Brazil, ko 'ah-HOHZ' me te 'z' whakakōrero.
Tem leite?
teng LAY-chee
He miraka?
Ko te 't' i mua i te 'e' rānei 'i' he reo āta 'ch' i te Brazil. I Potugal, he 't' whero.
Fruta fresca, por favor
FROO-tah FRESH-kah, poor fah-VOHR
Huarahi whakamahara, tēnā
Kia tika ngā reo ā-waha me kaua e whakakotahi hei diphthong hei te English.

I te Kai: Te Noho me te Tono

Te whakatīkanga o te kaupapa kai mai i te taenga ki te tono me ēnei kupu nui. Ka awhina i a koe kia puta koe me te whakapaipai me te whakatūmanako.

Uma mesa para dois, por favor
OO-mah MEH-zah PAH-rah doysh, poor fah-VOHR
He tepu mō te rua, tēnā
Kaua e tautoko a 'para' kia nui. He kupu hono ka tere ake.
Posso ver o menu?
POH-soo vehr oo meh-NOO?
Kia kite ai au i te rarangi kai?
Ko te 'r' i te mutunga o 'ver' he reo taihoa i te Pukamahi Potugali, āta 'veh'.
Gostaria de pedir
gohsh-tah-REE-ah djee peh-DEER
Harikoa au ki te tono
Kia ia ngoki te āhuatanga: gohsh-tah-REE-ah, me te tautoko i te tuatoru kuputuhi.
Qual é o prato do dia?
kwahl eh oo PRAH-too doo DEE-ah?
Ko wai te kai o te rā?
Kaua e tere i a ia. Ko ia kupu me te marama, tino i te pātai.
Isto está delicioso
EESH-too esh-TAH deh-lee-see-OH-zoo
He kai rangatira tēnei
Ko te tautoko i 'delicioso' i te tuatoru kuputuhi: 'OH'. Kia whakahihi!
Pode recomendar algo?
POH-djee heh-koh-men-DAHR AHL-goo?
Ka whakatupato pea koe i tēwhea?
Ko te tautoko i 'DAHR' i te mutunga o 'recomendar'. Ko te 'r' i te mutunga he reo, ehara i te mōrearea maha.

Te Reoeo Kai Potugali e Hiahiatia ana

Ko te mārama i ēnei kupu tohu ka awhina i a koe ki te pānui rarangi kai me te whakatūwhakataki o te ā kai i tō kai.

A ementa
ah eh-MEN-tah
Te rarangi kai
Kia wehe ia kuputuhi: eh-MEN-tah. Kaua e tahi i a rātau.
A sobremesa
ah soh-breh-MEH-zah
Te kai takiwā
He hē nui: kaua e tautoko te tuatahi kuputuhi. Ko ia soh-breh-MEH-zah, ehara soh-breh-mesa.
A conta
ah KOHN-tah
Te tāke
Mahi te 'n' nasal: KOHN-tah, ehara KON-tah. Ko te nasal he āhuatanga māhotoro engari he nui.
O serviço está incluído?
oo sehr-VEE-soo esh-TAH een-kloo-EE-doo?
Kua tāpiri ā te mahi āhuatanga?
Wāhakitia ia kuputuhi: sehr-VEE-soo (mahi), een-kloo-EE-doo (tāpiri). Ko te āhuatanga ka awhina i te mahinga.

Te Whakataunga me ngā Tono Takiwā

Ka awhina ēnei kupu koe ki te whakataunga tūmua me te whakaahohao o ngā hiahia takiwā, hei whaiako i tō kaupapa kai.

Tenho uma reserva
TEN-yoo OO-mah heh-ZEHR-vah
Kei a au he whakataunga
TEN-yoo, ehara TEN-hoo. Ko te 'nh' he reo tahi, hei Paniora 'ñ'.
Sem sobremesa, obrigado/a
seng soh-breh-MEH-zah, oh-bree-GAH-doo/dah
Kaore kai takiwā, kia koa
Ko te nasal 'sem' he tere, kaua e whānui. Me whai i te kupu ā-whai.
Estou pronto para pedir
esh-TOH PROHN-too PAH-rah peh-DEER
Kua tūturu au ki te tono
Kia ia 'pronto' nasal i waenganui: PROHN-too, ehara PRON-too.
Mais alguma coisa?
mighsh ahl-GOO-mah COY-zah?
He atu ētahi mea?
Ko te diphthong i 'coisa' te reo 'oy' i 'boy': COY-zah.
Uma garrafa de água
OO-mah gah-HAH-fah djee AH-gwah
He pōtae wai
Garrafa: gah-HAH-fah, me te tautoko i te taurima kuputuhi me te 'rr' kaha.

Ngā tohutohu

Ngā oro pūtaketake: Ko te reo Pōtikī he reo e whā ngā oropuare (a, e, i, o, u) me ngā rerekētanga roa, poto hoki. Kei te rite tēnei ki te reo Māori, engari ka rerekē te whakahua. Ko te 'ã' me te 'õ' he oro hūmū, kāore i te kitea i te reo Māori. Ko te 'r' o te reo Pōtikī he oro huri roro, he rerekē ki te 'r' Māori. Ko ngā oro 'lh' me 'nh' he momo oro takirua, he rite ki te 'ly' me te 'ny'. Me whakarongo pai ki ēnei rerekētanga kia tika ai tō whakahua i ngā kupu kai pēnei i 'alho' (kāriki) me 'vinho' (wāina).
Ngā kupu tūtohi kai: I te reo Pōtikī, ka whakamahia ngā kupu tūtohi rerekē mō ngā momo kai. Ko 'um copo de' mō ngā inu (kotahi kapu), 'uma fatia de' mō ngā mea tapahia (kotahi kiri), 'um pedaço de' mō ngā wāhanga (kotahi wāhi). Kāore pēnei i te reo Māori e whakamahi ana i 'he', me mōhio ki ngā kupu tūtohi motuhake. Hei tauira, 'um cacho de uvas' (he tautau kārepe), 'uma dúzia de ovos' (kotahi tekau mā rua hēki). Ko te whakamahi i ēnei kupu ka whakaatu i tō mōhio ki te reo, ā, ka āwhina i a koe ki te tono kai i ngā wharekai.
Ngā hātepe kōrero wharekai: Ko te tikanga tono kai i te reo Pōtikī he rerekē ki tā te Māori. Me whakamahi i te 'queria' (e hiahia ana au) kia whakaute, pēnei i 'Queria um prato de bacalhau' (me he hiahia taku ki te rīhi īka). Ko te kupu 'por favor' (tēnā) me te 'obrigado/obrigada' (ngā mihi) he mea nui. Kei te whakamahi te hunga Pōtikī i te rerenga 'a conta, por favor' hei tono mō te pire. Kaua e karanga ki te kamupene, engari ka taea te whakatū ringa māmā. Ko te tuku moni utu he tikanga noa, ehara i te mea me tuku i ngā wā katoa.
Ngā kupuhīrere: Kei te reo Pōtikī ētahi kupu ka rite te oro ki te reo Māori, engari he rerekē te tikanga. Ko 'pai' i te reo Pōtikī he 'matua, pāpā', ehara i te 'pai' Māori. Ko 'manga' he 'manga' (hua rākau), kāore i te rite ki tā te Māori. Ko 'maka' i te reo Pōtikī he 'pāwhiri', kāore i te hāngai ki te 'maka' Māori. Ko 'para' he 'mō, hei', kāore i te 'kati' Māori. Me tūpato kei raru koe i ēnei rerekētanga, otirā i ngā tikanga kai pēnei i 'massa' (paraoa) me 'mesa' (tēpu).
Ngā tūmomo rerenga kupu ira: Ko te reo Pōtikī he reo e whakamahi ana i ngā ira maha e rite ana ki te take me te ira o te kupu. Kei te rerekē tēnei ki te reo Māori kāore nei e whakarerekē i te kupu 'te' mō ngā mea katoa. Ko 'o pão' (te parāoa) me 'a sopa' (te hupa) he tauira, me mōhio ko te 'o/a' e whai ake ana i te ira. Ko ngā kupu torutoru e whai ira motuhake ana, pēnei i 'o leite' (te miraka) tāne, engari 'a água' (te wai) uha. Me ako i te ira o ia kupu kai kia tika ai tō kōrero.

He Pehea te Uaua o Portuguese mo nga Ahuatanga Kai?

Ko te reo kai Portuguese i te taumata timatanga he ngawari noa mo nga kaiwhakarongo Maori. Ko te whakariterite he ngawari mo nga tono noa (he kupu me 'por favor' anake ka nui), me he ingoa kai tahi ranei me nga kupu mohiotia. Ko nga nui nei ko te whakarongo, ina tae ki nga rua ihu i roto i nga kupu noa penei i 'pão' me 'não', me te matau i nga whakautu kaiwhakatauki kaiwhakarongo e korero tere ana. Ko te Portuguese Ropean me Brazilian he rereke nui i te whakarongo, na reira ko te whakarongo mahi ki tou wahi whānui. Ko te kaupapa pai: ko te kaiwhakatūtū kai ka whakamanaia ki te manuhiri me te taumaha tonutanga. Timata i enei kupu nui me ka kaha koe tino, me te kai nui he kaupapa utaina hei whakatupu mahi tonutanga.

Ngā pātai auau

Me pēhea e tono ai i te tāke i te Pukamahi?

Kia kī 'A conta, por favor' (ah KOHN-tah, poor fah-VOHR), he tikanga 'Te tāke, tēnā'. I ngā kai Pukamahi, me tono koe i te tāke, ka ore ā-ake e kai kaitono. Koia i a ngā kai tangata e tūturu ana ahakoa harikoa tonu te ā kai. Ka tiki pea i te kai kaitono me te kupu 'moe hoki' ā te ringaringa, he mea e mārama ana te ao katoa.

Akona ētahi atu reo

Tīmata koreutu me Pōtukīhi